Zrozumienie zasad naliczania i rozliczania podatku od towarów i usług (w skrócie VAT) wydaje się bardzo skomplikowane. Jednak podstawowy mechanizm jest dość łatwy do opanowania i nie zmiania się od początku istnienia podatku VAT w Polsce.

Pierwsza tabela pokazuje jak liczymy podtek VAT od wartości netto przy sprzedaży i zakupie oraz jak dokonujemy rozliczenia podatku. Jest to najprostrza operacja, bo wystarczy kwotę netto przemnożyć przez stopę procentową reprezentujacą wysokość podatku. Jeśli chcemy otrzymać od razu wartość brutto, należy kwotę netto pomnożyć przez 1+stopa VAT. Przykładowo dla stwaki 22% mnożymy netto przez 1,22 i otrzymujemy brutto. Odpowiednio dla stawki 7% będzie to 1,07.

Następnie mamy obliczoną różnicę pomiędzy podatkiem należnym (od sprzedaży) a naliczonym (od zakupu).

Kolejna tabela ukazuje zróżnicowanie stawek podatku VAT. W tej tabeli mamy metodę liczenia podatku zawartego w kwocie brutto. Metoda ta nazywa się "liczeniem w stu". Podatek już zawarty w kwocie brutto jest mniejszym ułamkiem (mniejszym procentem) niż jego wartość jako stopy procentowej. Dla 22% jest to 18,03%, dla 7% jest to 6,54%. Chcąc obliczyć wartość podatku zawartego w kwocie brutto należy wartość brutto pomnożyć przez ułamek (mniejszy procent) odpowiadający danej stawce procentowej. Wynika to z zasady matematycznej. Udział procentowy podatku VAT w kwocie brutto jest mniejszy niż stosunek wartości tego podatku do kwoty netto.

Załączony na końcu pod tekstem link zawiera połączenie do aktywnego arkusza Excel, który można pobrać i poćwiczyć na nim wstawiając różne kwoty do przeliczenia. UWAGA! Można wpisywać dowolne kwoty tylko w pola z niebieskimi cyframi. Wpisywanie danych w inne pola spowoduje utratę wpisanych tam formuł.